سخنى با خواننده سير گفتمان بشرى و از آن جمله گفتمان دينى ، همواره در معرض انشعاب و تجزيه بوده است و داورىهاى دينى چون در قالب اذهان آدمى كه آلوده به رنگ باورها ، سنت‌ها ، سليقه‌ها ، خواسته‌ها ، حب و بغض‌ها ، . . . است ، ريخته مىشود ، اشكال گوناگون مىيابد و راه تشخيص اصل از فرع و صحيح از سقيم را برمىبندد و گاه در پرتو تفسيرها و تبيين‌هاى بعدى ، حتى سر منشأ انديشه‌ها و باورها نيز دچار تحول مىگردند ، به گونه‌اى كه كشف و دريافت منشأ حقيقت بر غالب آدميان دشوار مىگردد ؛ هرچند حقيقت در ميان راه‌ها و كوره راه‌هاى پرپيچ‌وخم اسناد تاريخى براى اهل تحقيق ژرف‌انديش ، دست‌يافتنى است . در اين ميان « شيعه » به عنوان يك جريان برخاسته از متن ديانت اسلامى ، نيز دچار انشعاب‌هاى بسيارى گرديده و گفت‌وگوهاى بسيارى را در بين فرقه‌هاى درون شيعه‌اى پديد آورده و تندىها و عتاب‌هايى را نسبت به يكديگر تجويز كرده است . تاريخ تشيع ، داستان‌هاى فراوانى از اين گفت‌وشنودهاى نامهربانانه و گاه ستيزه‌جويانه را در خاطره خويش به يادگار دارد و پيدايى گروه‌هاى بسيارى را ، كه هريك مدعى راه اصلى يا اصلىترين راه اسلام‌اند ، نشان مىدهد . اين‌كه به راستى اين فرقه‌ها چه نام يافته و چرا و چگونه پديد آمده‌اند و اصولا چرا علىرغم حضور امامان معصوم ، جامعه شيعه دچار چنين واگرايىهايى گشته است و نيز نقش و تأثير اين واگرايىها در دامن زدن به برداشت‌هاى ناروا نسبت به انديشهء